Wat zijn de effecten van babymassage?

Babymassage bevordert de bloedcirculatie, de lymfedrainage en stimuleert de groei. Door het ontspannend effect bevordert het de slaap van je baby. Babymassage kan een weldoend effect hebben op huilen en bij baby's met kolieken. Maar babymassage heeft in de eerste plaats ook een belangrijk psychisch effect. Het bevordert het contact tussen moeder en kind, een stevige basis voor een goede relatie.

Nieuws over babymassage

Bron: Psychologie, september 1997
De postpartum depressie is niet meer zo in het nieuws, maar het blijkt dat 30% van de pas bevallen vrouwen voor langere tijd depressief wordt, terwijl 50% op z'n minst een dipje doormaakt (de blues). Waar deze moeders nog het meest bang voor zijn is de gedachte dat ze hun baby te kort zullen doen. Uit onderzoek blijkt dat baby's van moeders in een dergelijke situatie ook enkele kenmerken van een depressie vertonen: verstoorde eetlust, verhoogd niveau van stresshormonen en slecht slapen. De Amerikaanse psycholoog Tiffany Field liet depressieve moeders twee keer per week hun baby masseren gedurende 15 minuten. Zeker met hulp van een deskundige bleek het volledig masseren van de baby te helpen: de baby's huilden minder, sliepen beter en de hoeveelheid stresshormoon verminderde. Het is aan te bevelen dat depressieve moeders hun eigen neerslachtigheid overwinnen, zodat ze met hun stemming de baby zo min mogelijk beïnvloeden.

Masseer de baby in slaap en verhoog uw eigenwaarde

Baby's die gemasseerd worden vallen vlugger in slaap, hebben een verhoogde aandacht en een verbeterd algeheel welbevinden, zo ontdekte een arts in de V.S. die zich specialiseert in "aanrakingsonderzoek". "Babymassage heeft opmerkelijke voordelen voor zowel baby's als ouders" , zegt dokter Tiffany Field. Kinderen die twee weken lang dagelijks gedurende vijftien minuten gemasseerd werden hadden slechts negen minuten nodig om in te slapen, terwijl dat voordien 22 minuten was. Masserende vaders vonden dat de band met hun baby versterkt was en dat de massage de eigenwaarde van de ouder verhoogde. 

Baby slaapt wel na massage

Het masseren van baby's helpt ze om beter te slapen, het verbetert hun alertheid en het vergroot hun algehele gevoel van 'zich prettig' voelen. Volgens de Amerikaanse arts Tiffany Field, die in het aanrakingsonderzoek is gespecialiseerd, heeft het masseren van een baby niet alleen opmerkelijke voordelen voor het kind, maar ook voor de ouders. Het zou ook helpen om maag- en darmkrampjes te verminderen en het immuunsysteem te verbeteren.

Field, die het 'Aanrakings Onderzoek Instituut' aan de universiteit in Miami heeft opgezet, zegt dat kinderen tot zes maanden die gedurende twee weken een kwartier per dag waren gemasseerd binnen negen minuten in slaap vielen. Voor de 'behandeling' duurde dat gemiddeld 22 minuten.

Lekker knuffelen

Elkaar positief aanraken is een vorm van genegenheid, en niet alleen lekker voor volwassenen. Kinderen vinden het ook plezierig, en een leuke extra is dat het immuunsysteem van kinderen er sterker door wordt. Daarnaast neemt stress af en het leervermogen toe. Kinderen die elkaar regelmatig op een positieve manier aanraken, zijn minder agressief en leren door aanraking respect voor elkaar te ontwikkelen. Op kinderdagverblijven wordt steeds vaker bewust aandacht besteed aan onderling aanraken. Het is een trend die is overgewaaid uit Zweden, waar kinderen elkaar dagelijks enkele minuten masseren. Leidsters zeggen daar: 'Kinderen die elkaar masseren, slaan elkaar niet

Vanaf de geboorte is huidcontact voor kinderen essentieel. Door aanraking ervaar je eenheid met anderen en deel je emoties zonder woorden. Als kinderen op een gezonde manier hun tastzin ontwikkelen, zullen ze zich geborgen en veilig voelen. Er zijn verschillende manieren voor huidstimulatie bij kinderen. Rekening houden met de behoefte van huidcontact bij de allerkleinsten is niet moeilijk. Als je je baby in een draagdoek of draagzak draagt, heb je onderling contact. Nog fijner is je baby in zijn luier te dragen op je blote huid. Ook kun je bijvoorbeeld na het badje je kind de omgeving laten verkennen in zijn blootje. Bijna alle baby's vinden dat heerlijk. Bij dreumesen stimuleer je huidcontact door ze af en toe op blote voeten te laten lopen of ze te laten kruipen met blote billen. Je zult merken dat je kind het erg lekker vindt om zonder luier rond te banjeren.

Peuter kun je laten kennis maken met massage als onderdeel van een dagelijks ritueel. Peuters houden van vaste patronen. Goede momenten voor masseren zijn voor of na het rustuurtje of na het baden. Bouw een rustige sfeer op, begin zachter te praten, vertraag je bewegingen en breng door je houding je kind tot rust. Zing simpele liedjes met maar 1 of 2 bewegingen. Sommige peuters zijn nog wat onbeholpen en ruw in hun bewegingen. Streel de handjes van je kind en vraag om bij jou hetzelfde te doen. Dit kun je ook kinderen bij elkaar laten doen. Liedjes bieden houvast bij het aanraken. Je hoeft niets uit te leggen, want de tekst en de bewegingen spreken voor zich. Let goed op de reactie van je kind of het de aanraking fijn vindt. Maak er een vast ritueel van en geniet samen van deze momenten!

Marijke Sluijter
Aanraken een levensbehoefte
ISBN 906665435 

Het effect van massage bij couveusebaby's

De onderzoekster Tiffany Field stelde opmerkelijke resultaten vast in een onderzoek naar de effecten van babymassage bij couveuse baby's. In haar onderzoek werd een groep couveuse baby's die 9 weken te vroeg geboren waren, met een geboortegewicht van 2 pond, tien dagen lang drie keer per dag een kwartiertje gemasseerd.

Het effect was spectaculair: de baby's namen 47 % meer toe in gewicht en lengte dan de controlegroep van niet gemasseerde baby's. Ze waren actiever, alerter en maakten meer contact met hun ouders. De gemasseerde baby's konden gemiddeld 6 dagen eerder uit het ziekenhuis ontslagen worden! Follow-up onderzoek toonde aan, dat deze gemasseerde baby's ook na een periode van enkele maanden en, zelfs na een jaar, nog steeds beter scoorden op ontwikkelingstests. 

Kwaliteit van aanraking

Uit vervolgonderzoek bleek, dat ook de kwaliteit van de aanraking heel belangrijk was. Er moet een zachte en goed afgestemde druk worden uitgeoefend bij de massage. Bij onzeker en te licht "aaien" raakten de baby's juist geïrriteerd en onrustig, en werd het door de massage beoogde effect teniet gedaan. 

Effecten bij op tijd geboren baby's

Ook bij gewoon op tijd geboren baby's worden deze effecten duidelijk.
Ze slapen rustiger en dieper, nemen sneller toe in gewicht en lengte. Ze zijn alerter, hebben meer interesse in hun omgeving, ook hebben ze meer plezier in contact en huilen minder.
Op ontwikkelingstests scoren gemasseerde baby's hoger op "oriënterend" gedrag en juist lager op opgewonden (huilen) of "depressief" apathisch gedrag. 

Fysiologische metingen

De gunstige effecten worden ondersteund door recente fysiologische metingen. Gemasseerde baby's maken minder stresshormonen (cortisol) aan. Dat maakt ze niet alleen ontspannender, maar ook een bepaalde hersenstructuur (de hippocampus) kan zich hierdoor beter ontwikkelen. Deze hersenstructuur is onder andere verantwoordelijk voor het geheugen. Ook de hoeveelheid myeline rond de zenuw vertakkingen in de hersenen neemt sneller toe en dit maakt dat boodschappen in de hersenen sneller worden doorgegeven.

Verder blijkt het serotonine niveau (mede bepalend voor een prettige stemming) omhoog te gaan bij massage, evenals het niveau van het hormoon oxytocine, ook wel "liefdeshormoon" genoemd. Oxytocine speelt een grote rol bij bevalling en borstvoeding geven, en stimuleert gevoelens van vriendschap, liefde en verbondenheid.

Voor ouders is babymassage een hele mooie manier om hun baby beter te leren kennen, en zich bewust te worden van de fijne nuances van aanraking en beweging. Tijdens een massage voel je meteen, hoe je baby erop reageert en ga je je spelenderwijs steeds meer afstemmen op elkaar. Het is pure quality time.